21 พฤษภาคม 2569 นาโนเทค สวทช. นำโดย ดร.พิศิษฐ์ คำหน่อแก้ว ผู้อำนวยการกลุ่มวิจัยวัสดุผสมและกระบวนการนาโน และ Strategic Focus Driver ด้าน Water and Environment Solution พร้อมด้วย ดร.วรายุทธ สะโจมแสง หัวหน้าทีมวิจัยนาโนเทคโนโลยีเพื่อสิ่งแวดล้อม ดร.จามร เชวงกิจวณิช นักวิจัยทีมวิจัยนาโนเทคโนโลยีเพื่อสิ่งแวดล้อม และทีมวิจัยนาโนเทค จัดอบรมเชิงปฏิบัติการ “แนวทางการจัดการน้ำเสียฟาร์มสุกรให้ผ่านมาตรฐานด้วยเทคโนโลยีที่เหมาะสม” ภายใต้โครงการส่งเสริมการบริหารจัดการน้ำเสียฟาร์มสุกรร่วมกับองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นเพื่อการเติบโตอย่างยั่งยืน แผนงานบูรณาการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 ณ ห้องประชุมสภาเทศบาลตำบลท่าเสด็จ อำเภอเมืองสุพรรณบุรี จังหวัดสุพรรณบุรี โดยได้รับเกียรติจากนายสิทธิพร คงหอม นายอำเภอเมืองสุพรรณบุรี เป็นประธานในพิธี และนายสุทัศน์ ด่านตระกูล นายกเทศมนตรีตำบลท่าเสด็จ ร่วมแชร์ประสบการณ์ : ถอดบทเรียน “เทศบาลตำบลท่าเสด็จ” จากโอกาสสู่ความท้าทายในการจัดการน้ำเสียจากฟาร์มสุกร มีเกษตรกรผู้เลี้ยงสุกร และผู้แทนจากหน่วยงานภาครัฐ และเอกชนเข้าร่วมกว่า 60 ราย

การอบรมเชิงปฏิบัติการดังกล่าว นาโนเทค สวทช. ร่วมกับจุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย มหาวิทยาลัยศิลปากร ธนาคารเพื่อการเกษตร และ กลุ่มเพอร์เฟค กรุ๊ป นำเสนอเทคโนโลยีเพื่อส่งเสริมการบริหารจัดการน้ำทิ้งจากฟาร์มสุกรให้ผ่านตามมาตรฐานการระบายน้ำทิ้งจากการเลี้ยงสุกร และการสร้างรายได้จากการจัดการของเสียในฟาร์ม เพื่อสร้างแรงจูงใจในการบำบัดน้ำเสียจากฟาร์มสุกรแบบครบวงจร ทั้งนี้ งานวิจัยของนาโนเทค มุ่งพัฒนาฟาร์มสุกรต้นแบบในการนำเทคโนโลยีบำบัดน้ำทิ้งหลังการผลิตก๊าซชีวภาพ ให้ผ่านตามมาตรฐานการระบายน้ำทิ้งจากการเลี้ยงสุกร โดยใช้การบำบัดน้ำเสียขั้นสูงเพื่อดึงกลับไนโตรเจนและฟอสฟอรัสมาใช้ใหม่ และเทคโนโลยีแผ่นกรองคาร์บอน Carbano-AG สำหรับบำบัดกลิ่นและเชื้อโรคในฟาร์มสุกร นับเป็นหนึ่งใน “เครื่องยนต์วิจัยของประเทศ” ที่ตอบสอดคล้องกับปัญหา ร่วมพัฒนาเกษตรกรไทยในพื้นที่ พร้อมนำเสนอผลงานนิทรรศการด้านสิ่งแวดล้อมที่เหมาะสมกับการนำไปใช้ในพื้นที่ อาทิ เทคโนโลยีการบำบัดน้ำทิ้งจากฟาร์มสุกร และวัสดุนาโนจากชีวมวลการเกษตร เป็นต้น

การเลี้ยงสุกรในพื้นที่ชุมชนท่าเสด็จ อ.เมือง จ.สุพรรณบุรี ถือเป็นอาชีพที่สร้างรายได้ให้กับเกษตรกรและเศรษฐกิจ ขณะเดียวกันได้สร้างผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อมให้กับชุมชนโดยรอบ ที่ผ่านมาหลายหน่วยงาน เช่น สำนักงานสิ่งแวดล้อมและควบคุมมลพิษที่ 5 (นครปฐม) สำนักงานสิ่งแวดล้อมและทรัพยากรสุพรรณบุรี ได้ให้ความสำคัญกับการหาทางออกร่วมกันในการลดปัญหาน้ำเสียและมลพิษทางกลิ่นจากฟาร์มสุกร เพื่อเป้าหมาย “ร่วมจัดการสิ่งแวดล้อมอย่างสมดุล เพื่อสร้างชุมชนที่น่าอยู่ ควบคู่การสร้างธุรกิจเติบโตอย่างยั่งยืน” โดยฟาร์มสุกรมุ่งยกระดับมาตรฐานการเลี้ยงสุกร ลดความเสี่ยงทางกฎหมาย เพิ่มความเชื่อมั่นทางธุรกิจ ในขณะที่เกษตรกรในชุมชน ร่วมลดและป้องกันปัญหามลพิษทางน้ำจากการปล่อย จากข้อมูลจากสำนักงานปศุสัตว์จังหวัดสุพรรณบุรี ระบุว่า เกษตรกรผู้เลี้ยงสุกรในพื้นที่เทศบาลตำบลท่าเสด็จ ที่ได้ขอและออกใบรับรองฟาร์มที่มีระบบการป้องกันโรคและการเลี้ยงสัตว์ที่เหมาะสม (Good Farm Management : GFM) พ.ศ. 2569 จากกรมปศุสัตว์ จำนวน 1 ราย จำนวนสุกรขุน 400 ตัว และเกษตรกรผลิตสินค้าเกษตรปลอดภัย ตามระบบการจัดการคุณภาพ หลักปฏิบัติทางการเกษตรที่ดี (Good Agricultural Practices: GAP) ซึ่งเป็นระบบที่ป้องกันหรือลดความเสี่ยงของอันตรายที่เกิดขึ้นในสินค้าเกษตรและอาหาร จำนวน 10 ราย จำนวนสุกรขุน 20,700 ตัว

The post นาโนเทค สวทช. ร่วมกับพันธมิตร “ติดอาวุธความรู้แนวทางจัดการน้ำเสีย” จากฟาร์มสุกรด้วย วทน. ยกระดับเกษตรกรในพื้นที่อำเภอเมืองสุพรรณบุรี appeared first on ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ.

วันที่ 29 พฤษภาคม 2569 เวลา 08.30 – 16.30 น.
โรงแรมเซ็นทารา ริเวอร์ไซด์ ห้องประชุมราทอง บอลรูม จังหวัดเชียงใหม่

พบกับการเปิดมุมมองใหม่ของเทคโนโลยี “e-Nose” นวัตกรรมตรวจวัดและเฝ้าระวัง PM2.5 ที่จะช่วยยกระดับการจัดการปัญหาฝุ่นอย่างแม่นยำ พร้อมร่วมแลกเปลี่ยนความคิดเห็นจากทุกภาคส่วน เพื่อหาแนวทางแก้ปัญหาฝุ่นภาคเหนืออย่างยั่งยืน

ผู้ที่สนใจสามารถลงทะเบียนได้ที่

https://forms.gle/VLct47v5ycfb9Y649

ตั้งแต่วันนี้ จนถึงวันที่ 25 พฤษภาคม 2569

The post นาโนเทค สวทช. ขอเชิญผู้ที่สนใจเข้าร่วมประชุมสัมมนาและรับฟังความคิดเห็น (Focus Group) ในหัวข้อ “เจาะลึกเทคโนโลยี e-Nose พลิกวิกฤตฝุ่นเหนือ appeared first on ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ.

ภายในงานมีทีมวิจัยจากกลุ่มวิจัยวัสดุตอบสนองและเซ็นเซอร์ระดับนาโน และ STIST นวัตกรรมชุดตรวจรวดเร็ว สวทช. นำโดย ดร.เดือนเพ็ญ จาปรุง และ ดร.ธิติกร บุญคุ้ม ร่วมให้ข้อมูลเกี่ยวกับผลงานวิจัยและนวัตกรรมแก่ผู้เข้าชมงาน โดยได้รับเกียรติจาก ภก.ปรีชา พันธุ์ติเวช นายกสมาคมอุตสาหกรรมเทคโนโลยีเครื่องมือแพทย์ไทย และกรรมการบริหารศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ ร่วมด้วย บริหารจาก Shianghai Yangtze River Delta Medical Device Industry Development Promotion association เข้าเยี่ยมชมบูธนิทรรศการ

ผลงานวิจัยที่นำมาจัดแสดง ประกอบด้วย

• ชุดตรวจหาไมโครอัลบูมินแบบตลับ (AL-Strip) สำหรับตรวจหาอัลบูมินรั่วในปัสสาวะ เพื่อคัดกรองโรคไตในระยะเริ่มต้น ที่ประชาชนสามารถตรวจได้ด้วยตนเองและทราบผลความเสี่ยงภายใน 5 นาที
• แผ่นแปะเข็มขนาดไมโครเมตร (DoPoom) สำหรับการทดสอบภูมิแพ้ทางผิวหนังแบบสะกิด
• แผ่นแปะช่วยซึมซาบ (N-JOINT) สำหรับนำส่งยาเข้าสู่บริเวณใต้ผิวหนัง เช่น ยาแก้ปวดเข่า เพื่อทดแทนการใช้เข็มฉีดยาทั่วไป โดยไม่ลึกถึงเส้นประสาท จึงช่วยลดความรู้สึกเจ็บขณะใช้งาน

งาน Shanghai Fair Healthcare Thailand 2026 จัดขึ้นภายใต้การสนับสนุนของคณะกรรมการเพื่อมิตรภาพกับต่างประเทศแห่งสภาที่ปรึกษาการเมืองนครเซี่ยงไฮ้ ร่วมกับองค์กรเศรษฐกิจชั้นนำระดับนานาชาติ โดยมุ่งนำเสนอเทคโนโลยีและนวัตกรรมด้านการแพทย์และสาธารณสุขที่กำลังเติบโตในภูมิภาคเอเชียตะวันออกเฉียงใต้

ผู้สนใจสามารถเข้าชมงานได้ระหว่างวันที่ 19–20 พฤษภาคม 2569 ณ ห้องภิรัช ฮอลล์ 1–3 ศูนย์นิทรรศการและการประชุมไบเทค บางนา

The post นาโนเทค สวทช. นำนวัตกรรมด้านการแพทย์ ร่วมจัดแสดงในงาน Shanghai Fair Healthcare Thailand 2026 appeared first on ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ.

วันที่ 15 พฤษภาคม 2569 ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ (นาโนเทค) สวทช. นำโดย ดร.อุรชา รักษ์ตานนท์ชัย ผู้อำนวยการฯ พร้อมด้วยคณะผู้บริหารและนักวิจัย ให้การต้อนรับศาสตราจารย์ ดร.ยศชนัน วงศ์สวัสดิ์ รองนายกรัฐมนตรีและรัฐมนตรีว่าการกระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) ศาสตราจารย์ ดร.ศุภชัย ปทุมนากุล ปลัดกระทรวง อว. พร้อมด้วยนพ.จเด็จ ธรรมธัชอารี เลขาธิการสำนักงานหลักประกันสุขภาพแห่งชาติ (สปสช.) ดร.ธีรรัตน์ สำเร็จวาณิชย์ กรรมการผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำรองนายกรัฐมนตรี และศาสตราจารย์เกียรติคุณ ดร. นายแพทย์สิริฤกษ์ ทรงศิวิไล ประธานกรรมการบริหารศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ ในโอกาสเยี่ยมชมการดำเนินงานของสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ โดยนาโนเทคได้นำเสนอผลงานวิจัยและนวัตกรรมที่มุ่งยกระดับคุณภาพชีวิต เพิ่มขีดความสามารถทางเศรษฐกิจ และสร้างความมั่นคงด้านสุขภาพ พลังงาน สิ่งแวดล้อม และเกษตรกรรมของประเทศ ผ่านการประยุกต์ใช้นาโนเทคโนโลยีเพื่อเพิ่มมูลค่าและผลักดันงานวิจัยสู่การใช้ประโยชน์จริงทั้งในระดับชุมชนและอุตสาหกรรม

นอกจากนี้ ยังมีคณะรัฐมนตรี ผู้แทนรัฐมนตรี จาก 6 กระทรวงสำคัญ อาทิ นายประเสริฐ จันทรรวงทอง รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ นายจุลพันธ์ อมรวิวัฒน์ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงแรงงาน นายวัชระพล ขาวขำ รัฐมนตรีช่วยว่าการกระทรวงเกษตรและสหกรณ์ นายพงศ์พล ยอดเมืองเจริญ โฆษกกระทรวงพลังงาน นางสาวชนก จันทาทอง ผู้ช่วยรัฐมนตรีประจำกระทรวงการพัฒนาสังคมและความมั่นคงของมนุษย์ พร้อมด้วยผู้บริหารระดับสูงจากกระทรวงการคลัง เยี่ยมชมผลงานวิจัยและแพลตฟอร์มเทคโนโลยีของสำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) ภายใต้การกำกับดูแลของกระทรวง อว. เพื่อบูรณาการการใช้งานวิจัยเป็นกลไกหลักในการขับเคลื่อนภารกิจของแต่ละกระทรวงอย่างเป็นรูปธรรม โดยมี ศาสตราจารย์ ดร.ชูกิจ ลิมปิจำนงค์ ผู้อำนวยการ สวทช. พร้อมด้วยคณะผู้บริหารนักวิจัยและพนักงาน สวทช. ให้การต้อนรับ

ตัวอย่างผลงานของนาโนเทค สวทช. อาทิ

นวัตกรรมด้านสุขภาพและการแพทย์

• ชุดตรวจอัลบูมินรั่วในปัสสาวะเชิงคุณภาพแบบรวดเร็ว (AL-Strip) เป็รชุดตรวจคัดกรองโรคไตเชิงคุณภาพ ที่ประชาชนทั่วไปสามารถใช้ตรวจคัดกรองภาวะโรคไตเรื้อรังได้ด้วยตัวเอง ชุดตรวจมีความแม่นยำสูงมากกว่า 95% โดยตรวจวัดโปรตีนอัลบูมินในปัสสาวะ(cut-off 20 ไมโครกรัมต่อมิลลิลิตร) โดยชุดตรวจที่พัฒนาขึ้นนี้ใช้งานง่ายคล้ายกับการใช้ชุดตรวจ ATK ในการตรวจคัดกรองโควิด-19 และทราบผลความเสี่ยงได้ภายใน 5 นาที

• แผ่นแปะช่วยซึมซาบ (N-Joint) ผลิตภัณฑ์แผ่นแปะเข็มขนาดไมโครเมตร ใช้สำหรับนำส่งยาเข้าสู่บริเวณใต้ผิวหนัง ทดแทนการใช้เข็มฉีดยาทั่วไป ไม่ลึกถึงเส้นประสาททำให้ผู้ใช้ไม่รู้สึกเจ็บ โดยการใช้เข็มไมโครนีดเดิลขนาดเล็ก สร้างรูเปิดให้ผิวหนังชั้นนอกสุดเพื่อให้ยาสามารถผ่านเข้าสู่ผิวหนัง ผลิตภัณฑ์ผ่านการทดสอบด้านความปลอดภัยและประสิทธิภาพตามมาตรฐาน และการผลิตอยู่ภายใต้การควบคุมด้วยระบบจัดการคุณภาพเครื่องมือแพทย์ มาตรฐาน ISO 13485

นวัตกรรมด้านการเกษตร

• ปุ๋ยคีเลท (ChelaPlant-Nano) ผลิตภัณฑ์ปุ๋ยเหลวนาโนคีเลตธาตุอาหารรอง- เสริม เพื่อเร่งการเจริญเติบโตของพืช ลดต้นทุนปุ๋ยของเกษตรกร และเพิ่มคุณภาพและปริมาณผลผลิต โดยช่วยลดการสูญเสียธาตุอาหาร ลดการสะสมของสารอนินทรีย์ในดิน เพิ่มประสิทธิภาพการใช้ปุ๋ย ลดต้นทุนการผลิตของเกษตรกร เพิ่มผลผลิตต่อรอบการเก็บเกี่ยว และลดการพึ่งพาการนำเข้าผลิตภัณฑ์คีเลตจากต่างประเทศ

• NANO nCote ปุ๋ยควบคุมการปลดปล่อย (Controlled Release Fertilizer: CRF) ลดการสูญเสียธาตุอาหาร ช่วยให้พืชดูดซึมธาตุอาหารได้อย่างเต็มประสิทธิภาพ ทำให้เกษตรกรบริหารจัดการแปลงปลูกได้ง่ายขึ้น โดยสามารถออกแบบให้ควบคุมการปลดปล่อยได้ยาวนานมากกว่า 6 เดือน

นวัตกรรมพลังงาน

• E-Methanol เชื้อเพลิงคาร์บอนต่ำจากก๊าซคาร์บอนไดออกไซด์ ต้นแบบกระบวนการดักจับ CO2 จากภาคอุตสาหกรรม และเปลี่ยน CO2 เป็นเมทานอลผ่านกระบวนการเร่งปฏิกิริยาเคมี โดยใช้เทคโนโลยีการดักจับ CO2 ด้วยเทคนิค pressure swing adsorption จากวัสดุดักจับกลุ่ม MOFs, เทคโนโลยีการผลิตก๊าซสังเคราะห์ (syngas) ด้วยกระบวนการเร่งปฏิกิริยาเชิงความร้อน (thermocatalysis) และเชิงเคมีไฟฟ้า (electrocatalysis) และการเปลี่ยน syngas เป็นเมทานอลด้วยปฏิกิริยาเคมีความร้อน รวมถึงเทคโนโลยีการเปลี่ยน CO2 และ H2 สีเขียวเป็นเมทานอล (CO2 hydrogenation)

• Solar NanoCoating เทคโนโลยีเคลือบนาโนสำหรับพลังงานแสงอาทิตย์ แพลตฟอร์มสารเคลือบนาโนจากสารละลาย เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพและความทนทานของอุปกรณ์และระบบผลิตพลังงานจากแสงอาทิตย์ โดยพัฒนาและประยุกต์สารเคลือบนาโน ได้แก่ กราฟีน–ซิลิกาสำหรับดูดซับความร้อน นาโนซิลิกากันฝุ่นสำหรับแผงโซลาร์เซลล์ และกระบวนการเคลือบฟิล์มบางเพอรอฟสไกต์ เพื่อเพิ่มประสิทธิภาพ ลดการสูญเสีย และรองรับการผลิตพลังงานแสงอาทิตย์ต้นทุนต่ำ

นวัตกรรมด้านน้ำและสิ่งแวดล้อม

• เครื่องกรองน้ำดื่มด้วยนาโนเทคโนโลยีพร้อมระบบติดตามคุณภาพน้ำ เพื่อน้ำดื่มที่ปลอดภัยในพื้นที่ขาดแคลนระบบสาธารณูปโภค หรือ สถานการณ์ฉุกเฉิน ด้วยการผสานวัสดุกรองขั้นสูงได้แก่ (1) ถ่านกัมมันต์ดัดแปรพื้นผิวด้วยอนุภาคเหล็ก (2) เม็ดบอลอลูมินาดัด และฟลูออไรด์ และ (3) ชุดไส้กรองเซรามิกนาโนคอมพอสิต ที่มีความสามารถสูงในการกำจัดแบคทีเรียก่อโรคในน้ำ ระบบดังกล่าวทำงานร่วมกับแพลตฟอร์มติดตามคุณภาพน้ำแบบเรียลไทม์เพื่อประเมินค่าความขุ่น ค่า pH และตัวชี้วัดด้านความปลอดภัยอื่น ๆ ช่วยให้ผู้ใช้สามารถตรวจสอบคุณภาพน้ำได้อย่างต่อเนื่อง ผลลัพธ์ที่คาดหวังคือเครื่องกรองน้ำที่มีประสิทธิภาพ ใช้งานง่าย พกพาสะดวก และให้ความปลอดภัยสูง เหมาะสำหรับหน่วยกู้ภัย ฉุกเฉิน และชุมชนที่มีความเสี่ยงด้านน้ำดื่ม

• Agent 29 นวัตกรรมคอปเปอร์นาโนรูปเข็มป้องกันและกำจัดเชื้อราด้วยเทคโนโลยีคอปเปอร์นาโนรูปเข็มที่สามารถฝังตัวในเนื้อวัสดุพร้อมปลดปล่อยไอออนทองแดงเพื่อยับยั้งเชื้อรา แบคทีเรียและไวรัส ใช้งานได้กับวัสดุหลากหลายชนิด เช่น ไม้ ซีเมนต์ พรม ผ้า และฝ้าเพดาน โดยไม่ทิ้งคราบหลังแห้ง

แพลตฟอร์มงานวิจัยตอบ Longevity Economy

• PhytoEx PhytoEX เป็นแพลตฟอร์มวิจัย ที่มุ่ง transform สมุนไพรไทยและความหลากหลายทางชีวภาพของประเทศ สู่สารออกฤทธิ์มูลค่าสูงด้าน Beauty,Health และ Longevity เพื่อรองรับอุตสาหกรรมเครื่องสำอาง ผลิตภัณฑ์เสริมอาหาร และผลิตภัณฑ์สุขภาพ ภายใต้แนวคิดเศรษฐกิจอายุยืน (LongevityEconomy) พร้อมขับเคลื่อนประเทศไทยสู่การเป็นศูนย์กลางนวัตกรรมสารออกฤทธิ์ด้าน longevity ของภูมิภาคครอบคลุมตั้งแต่การคัดเลือกและสกัดสารสำคัญจากพืชไทยด้วย Green Technology การพัฒนาอนุภาคนาโนและ เทคโนโลยี Nanoencapsulation เพื่อเพิ่มความคงตัวและการดูดซึม การทดสอบประสิทธิภาพและความปลอดภัยในระดับเซลล์ เนื้อเยื่อ ผิวหนังมนุษย์ สัตว์ทดลอง และการทดสอบในมนุษย์ ไปจนถึงการพัฒนาผลิตภัณฑ์และผลักดันสู่เชิงพาณิชย์ร่วมกับภาคเอกชน เพื่อเปลี่ยนสมุนไพรไทยจากวัตถุดิบต้นน้ำ สู่สินทรัพย์นวัตกรรมมูลค่าสูงของประเทศและสร้าง New Growth Engine ให้ประเทศไทยในเศรษฐกิจอายุยืนระดับโลก

ปัจจุบันนาโนเทค สวทช. ดำเนินงานภายใต้แนวคิด “นวัตกรรมที่พร้อมถ่ายทอด” (Innovation Ready for Transfer) มุ่งพัฒนางานวิจัยที่สามารถต่อยอดสู่การใช้ประโยชน์ได้จริง ทั้งในระดับชุมชน ภาคอุตสาหกรรม และเชิงพาณิชย์ ครอบคลุมตั้งแต่ผลิตภัณฑ์ต้นแบบ เทคโนโลยี กระบวนการผลิต ไปจนถึงองค์ความรู้ที่พร้อมใช้งาน (Ready to Use) และพร้อมขยายผลในระดับอุตสาหกรรม (Scale-up) โดยมุ่งตอบโจทย์ 4 Strategic Focus ได้แก่ สารสกัดสมุนไพรเพื่อสุขภาพและสุขภาวะ (Herbal Health and Wellness) ระบบการตรวจวัดและนำส่งเพื่อสุขภาวะ (Sensing and Delivery for Well-being) เกษตรและอาหาร (Precision Agri-Food NANO) และน้ำและสิ่งแวดล้อม (Water and Environment Solution) เพื่อขับเคลื่อนประเทศด้วยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม

The post นาโนเทค สวทช. โชว์ศักยภาพงานวิจัยด้านนาโนเทคโนโลยี ขับเคลื่อนอุตสาหกรรมด้านสุขภาพ เกษตร พลังงาน และสิ่งแวดล้อม appeared first on ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ.

การประชุมดังกล่าวจัดขึ้นเพื่อส่งเสริมความร่วมมือระหว่างประเทศไทยและสาธารณรัฐฝรั่งเศส ในด้านการอุดมศึกษา วิจัย และนวัตกรรม โดยมีผู้แทนจากหน่วยงานภาครัฐ สถาบันการศึกษา และองค์กรวิจัยจากทั้งสองประเทศเข้าร่วมแลกเปลี่ยนแนวทางความร่วมมือในประเด็นสำคัญ อาทิ การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เกษตรยั่งยืน ความหลากหลายทางชีวภาพ สุขภาพ และระบบนิเวศนวัตกรรม

ภายในงานนี้ ดร.ภญ.อุรชา ได้เข้าร่วมการประชุมในหัวข้อ “Sustainability Sciences” ซึ่งมุ่งหารือแนวทางการรับมือกับประเด็นความท้าทายด้านต่างๆ เช่น การเปลี่ยนแปลงสภาพภูมิอากาศ เกษตรยั่งยืน ความหลากหลายทางชีวภาพ สาธารณสุข และด้านสิ่งแวดล้อม โดย สวทช. ได้นำเสนอแนวทางการขับเคลื่อนงานวิจัยและนวัตกรรมที่ตอบโจทย์การพัฒนาที่ยั่งยืน ผ่านความร่วมมือระหว่างประเทศ การบูรณาการองค์ความรู้ในหลากหลายสาขา และการต่อยอดงานวิจัยสู่การใช้ประโยชน์เชิงนโยบายและภาคอุตสาหกรรม พร้อมกันนี้ในที่ประชุมยังได้เน้นย้ำถึงความสำคัญของการสร้างความร่วมมือระหว่างหน่วยงาน เพื่อร่วมกันพัฒนาระบบนิเวศ วิจัย ตลอดจนแนวทางความร่วมมือด้านนาโนเทคโนโลยีอีกด้วย

นอกจากนี้ ดร.ฐานิศร มหัตนิรันดร์กุล นักวิจัยจากทีมวิจัยนาโนเวชสำอางและโภชนาการเพื่อความงาม นาโนเทค สวทช. ยังได้ร่วมเสวนาในหัวข้อ “Industry–Research–Innovation Cooperation” ภายใต้ Franco-Thai Symposium on Higher Education, Research and Innovation เพื่อแลกเปลี่ยนมุมมองด้านความร่วมมือระหว่างภาคอุตสาหกรรมและงานวิจัยในการขับเคลื่อนนวัตกรรม และต่อยอดความร่วมมือไทย–ฝรั่งเศสในอนาคตอีกด้วย

The post นาโนเทค สวทช. เข้าร่วมการประชุมคณะกรรมการร่วม (Joint Committee) ด้านการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม ไทย-ฝรั่งเศส เสริมความร่วมมือด้านวิทยาศาสตร์เพื่อความยั่งยืน appeared first on ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ.

ชุดตรวจสาร BY2 ในทุเรียน พัฒนาขึ้นโดยกลุ่มวิจัยการวิเคราะห์ระดับนาโนขั้นสูงความปลอดภัยและสารสนเทศ นาโนเทค สวทช. เพื่อเป็นทางเลือกในการตรวจคัดกรองการปนเปื้อนของสาร BY2 ทุเรียนเบื้องต้นในขั้นตอนการควบคุมการผลิตของล้ง โดยสามารถทราบผลได้ภายใน 15–20 นาที ให้ผลทดสอบที่แม่นยำ และช่วยลดระยะเวลาในการคัดกรองก่อนส่งตรวจยืนยันทางห้องปฏิบัติการ นอกจากนี้ ชุดตรวจการปนเปื้อนสาร BY2 ยังมีการออกแบบให้ใช้งานง่าย เหมาะสำหรับการใช้งานภาคสนาม สามารถช่วยผู้ประกอบการคัดกรองผลผลิตได้อย่างรวดเร็ว ลดความเสี่ยงของการปนเปื้อนที่อาจส่งผลต่อความเชื่อมั่นของตลาดส่งออก และช่วยยกระดับมาตรฐานความปลอดภัยของทุเรียนไทยตลอดห่วงโซ่อุปทาน หนึ่งในตัวอย่างของการประยุกต์ใช้นาโนเทคโนโลยีเพื่อสนับสนุนภาคการเกษตรและการส่งออกของประเทศอย่างเป็นรูปธรรม

The post นาโนเทค สวทช. ยกทีมวิจัยลงพื้นที่ร่วมทดสอบทุเรียนก่อนส่งออกด้วย นวัตกรรม ‘N-sense’ ตรวจสารตกค้าง BY2 ในทุเรียน appeared first on ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ.

ในโอกาสนี้ นาโนเทค สวทช. ได้ร่วมจัดแสดงผลงาน “นวัตกรรมโครงสร้างสีเขียวที่ย่อยสลายได้สำหรับการชะลอคลื่นและดักตะกอน” พัฒนาขึ้นโดย กลุ่มวิจัยวัสดุผสมและกระบวนการนาโน หนึ่งในงานวิจัยของ นาโนเทค สวทช. ที่พัฒนาขึ้นจากผลผลิตทางการเกษตร เช่น มันสำปะหลัง อ้อย น้ำาตาล มาแปรรูปโดยโรงผลิตวัสดุในประเทศ เพื่อให้ได้สารตั้งต้นในการผลิตเสากันคลื่นและม่านดักตะกอน นอกจากนี้ยังใช้เศษฟางข้าวหรือซังข้าวโพดบดละเอียดเป็นส่วนผสมของตัวเสากันคลื่น ทำให้เป็นวัสดุที่สามารถย่อยสลายได้ทางชีวภาพที่จะเข้ามาทดแทนการใช้ไม้ไผ่ เพื่อนำไปใช้ในการช่วยชะลอคลื่น ลดการกัดเซาะ และเอื้อต่อการสะสมตะกอนเพื่อฟื้นฟูป่าชายเลนในระยะยาว

นาโนเทค สวทช. ให้ความสำคัญกับการพัฒนางานวิจัยและนวัตกรรมที่ตอบโจทย์ความท้าทายสำคัญของประเทศ หนึ่งในนั้นคือการอนุรักษ์และฟื้นฟูระบบนิเวศชายฝั่งของไทย ควบคู่กับการพัฒนาเทคโนโลยีและวัสดุที่เป็นมิตรต่อสิ่งแวดล้อม ภายใต้แนวคิดเศรษฐกิจชีวภาพและการใช้ทรัพยากรอย่างยั่งยืน เพื่อให้เกิดนวัตกรรมที่ช่วยลดปัญหาการกัดเซาะและฟื้นฟูป่าชายเลนในระยะยาว พร้อมทั้งลดผลกระทบต่อสิ่งแวดล้อม และสร้างสมดุลระหว่างการอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติกับการพัฒนาประเทศอย่างยั่งยืน

The post นาโนเทค สวทช. ร่วมจัดแสดงผลงานวิจัย นวัตกรรมโครงสร้างสีเขียวที่ย่อยสลายได้สำหรับการชะลอคลื่นและดักตะกอน ในกิจกรรมสัมมนาป่าชายเลนแห่งชาติ ครั้งที่ 16   appeared first on ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ.

เมื่อวันที่ 27 เมษายน 2569 ณ อุทยานวิทยาศาสตร์ประเทศไทย จังหวัดปทุมธานี – สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) โดยศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ (นาโนเทค) จัดงานสัมมนา “ชี้เป้าฝุ่นแม่นยำ–ติดตามแก้ไข PM2.5 ตรงจุด : ยกระดับเทคโนโลยี e-Nose สู่เครือข่ายภาคสนาม” ภายใต้การประชุมวิชาการประจำปี สวทช. ครั้งที่ 21 หรือ NAC2026 ที่มุ่งเน้นการถ่ายทอดองค์ความรู้ทางวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีเพื่อสนับสนุนการแก้ไขปัญหาฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 ของประเทศไทยอย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืนด้วยเทคโนโลยี e-Nose โดยมี ดร. ภญ. อุรชา รักษ์ตานนท์ชัย ผู้อำนวยการนาโนเทค สวทช. กล่าวเปิดงานสัมมนา

ภายในงาน ได้รับเกียรติจาก ดร.วิจารย์ สิมาฉายา ผู้อำนวยการสถาบันสิ่งแวดล้อมไทย ร่วมฉายภาพ “ภาพรวมการจัดการฝุ่นละอองขนาดเล็ก PM2.5 และมลพิษทางอากาศในประเทศไทย” โดยปัญหา PM2.5 ในประเทศไทย โดยเฉพาะในเขตกรุงเทพมหานครและปริมณฑล มีลักษณะสำคัญคือเป็น “ฝุ่นทุติยภูมิ” (Secondary PM) สูงถึงร้อยละ 70–80 ซึ่งเกิดจากปฏิกิริยาเคมีของก๊าซตั้งต้นในบรรยากาศ เช่น แอมโมเนียจากภาคเกษตร และซัลเฟตจากภาคอุตสาหกรรมและการใช้เชื้อเพลิงฟอสซิล ส่งผลให้การระบุแหล่งกำเนิดทำได้ยาก และจำเป็นต้องใช้เครื่องมือทางวิทยาศาสตร์ขั้นสูงในการวิเคราะห์เชิงลึก

นอกจากนี้ ยังได้เน้นย้ำถึงบทบาทของเทคโนโลยี “Electronic Nose (e-Nose)” ผ่าน ดร.รุ่งโรจน์ เมาลานนท์ นักวิจัยนาโนเทค สวทช. ที่นำเสนอในหัวข้อ “ระบบต้นแบบ e-Nose เพื่อการติดตามแหล่งกำเนิด PM2.5 ร่วมภาครัฐและเอกชน” โดยเป็นนวัตกรรมสำคัญที่สามารถตรวจวัดและวิเคราะห์กลิ่นในอากาศแบบเรียลไทม์ พร้อมสร้างแผนที่การกระจายตัวของมลพิษ (Odor Map) เพื่อระบุแหล่งกำเนิดของฝุ่นได้อย่างแม่นยำ เทคโนโลยีดังกล่าวถือเป็นเครื่องมือสำคัญในการสนับสนุนการตัดสินใจเชิงนโยบาย และการบริหารจัดการคุณภาพอากาศในระดับพื้นที่และระดับประเทศ

ในขณะที่วงเสวนา ที่ประกอบด้วย ดร.รุ่งโรจน์ เมาลานนท์, ดร.ศักดา ตรีเดช, ดร.บัณฑูร เศรษฐศิโรตม์, คุณวิรัตน์ คำพรม และ คุณวิรัตน์ ทวีปิยมาภรณ์ ยังมีการสะท้อนให้เห็นว่า ปัญหา PM2.5 ของประเทศไทยมีความซับซ้อนและเชื่อมโยงหลายมิติ โดยมีแหล่งกำเนิดจากทั้งภายในประเทศประมาณร้อยละ 60 และจากมลพิษข้ามพรมแดนประมาณร้อยละ 40 จึงจำเป็นต้องอาศัยกลไกการบูรณาการความร่วมมือจากทุกภาคส่วน ทั้งด้านกฎหมาย เศรษฐศาสตร์ และวิทยาศาสตร์ ควบคู่กับการผลักดันร่างพระราชบัญญัติอากาศสะอาด เพื่อยกระดับการบริหารจัดการมลพิษทางอากาศอย่างเป็นระบบ

ในมิติของการแก้ไขปัญหาเชิงโครงสร้าง งานสัมมนาได้เสนอแนวทางสำคัญ ได้แก่ การลดการปล่อยก๊าซตั้งต้น โดยเฉพาะจากภาคเกษตร การส่งเสริมการใช้เทคโนโลยีและเครื่องจักรทางการเกษตรเพื่อลดการเผา การเพิ่มมูลค่าชีวมวล รวมถึงการลงทุนในโครงการขนาดใหญ่ (Mega Project) เพื่อจัดการปัญหาอย่างครบวงจร

จากการเสวนาที่มีผู้เกี่ยวข้องหลากหลายมิติ ต่างมองไปในทิศทางเดียวกันว่า การแก้ไขปัญหา PM2.5 จำเป็นต้องปรับเปลี่ยนแนวคิดจากการควบคุมที่ปลายเหตุ ไปสู่การจัดการที่ต้นเหตุ ผ่านการใช้ข้อมูลเชิงวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีขั้นสูงอย่าง e-Nose และการกำหนดนโยบายที่สอดคล้องและบูรณาการร่วมกัน เพื่อให้ประเทศไทยสามารถรับมือกับวิกฤตมลพิษทางอากาศได้อย่างมีประสิทธิภาพและยั่งยืนในระยะยาว

The post นาโนเทค สวทช. ชี้เป้าปัญหา PM2.5 อย่างแม่นยำ ดันเทคโนโลยี e-Nose สู่เครือข่ายภาคสนามยกระดับการแก้ไขมลพิษอากาศของประเทศอย่างเป็นระบบ appeared first on ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ.

ภายในงานได้รับเกียรติจาก ดร.วิยงค์ กังวานศุภมงคล รองผู้อำนวยการศูนย์นาโนเทค ในการกล่าวเปิดงานและต้อนรับผู้เข้าร่วมกิจกรรม ตามด้วยการบรรยายสถานการณ์ไมโครพลาสติกและการตรวจวัดในประเทศไทย โดย คุณเผ่าเทพ เชิดสุขใจ จากกรมทรัพยการทางทะเลชายฝั่ง ต่อด้วยการนำเสนอผลกระทบของไมโครพลาสติกระบบนิเวศทางทะเลและห่วงโซ่อาหาร โดย ศาสตราจารย์ ดร.สุชนา ชวนิชย์ จากสถาบันวิจัยทรัพยากรทางน้ำและภาควิชาวิทยาศาสตร์ทางทะเล คณะวิทยาศาสตร์ จุฬาลงกรณ์มหาวิทยาลัย พร้อมด้วยการบรรยายเกี่ยวกับไมโครพลาสติกในระบบประปา ความเสี่ยงและการควบคุมคุณภาพน้ำ โดย คุณอังกูร บุญญะ จากการประปานครหลวง

นอกจากนี้ได้จัดเวทีเสวนาในประเด็น “ไทยรู้ทันไมโครพลาสติก มาตรฐาน การตรวจวัด ความท้าทายและนวัตกรรม พลิกสู่โอกาส Thailand Microplastic Roadmap” โดยวิทยากรผู้เชี่ยวชาญ ประกอบด้วย ดร.จริยา บัวเจริญ จากสถาบันมาตรวิทยาแห่งชาติ ดร.โอบเอื้อ อิ่มวิทยา จากสถาบันห้องปฏิบัติอ้างอิงแห่งชาติ กรมวิทยาศาสตร์บริการ พร้อมด้วยทีมนักวิจัยศูนย์นาโนเทค ดร.จันทร์เพ็ญ ครุวรรณ์ และ ดร.จิตาภา สำราญจิตต์ ดำเนินรายการโดย ดร.สุพักตร์ โยไธสง ศูนย์นาโนเทค ภายใต้กิจกรรมนำไปสู่ประเด็นที่สำคัญ อาทิ มาตรฐานการตรวจวัดไมโครพลาสติกในน้ำดื่มของไทยอยู่ระหว่างจัดทำและคาดว่าจะมีการประกาศใช้ภายใน ปี 2030 รวมทั้งหากประเทศไทยจะตั้งเป้าหมายเพื่อการจัดการไมโครพลาสติก จำเป็นต้องกำหนดนโยบายและมาตรฐานการตรวจวัดเป็นอันดับแรก ควรมีเทคโนโลยีแพลตฟอร์ม และงบประมาณสนับสนุนอย่างต่อเนื่องในการบูรณาการความร่วมมือระหว่างหน่วยงาน ตลอดจนการสร้างพื้นที่ Sandbox ในการดำเนินการ และการลงทุนด้านโครงสร้างพื้นฐาน เช่น ห้องปฏิบัติการเฉพาะทางที่ปราศจากพลาสติก รวมถึงการสร้างกลไกด้านแรงจูงใจให้ภาคเอกชนลงทุน และประเด็นสำคัญคือการจัดการไมโครพลาสติกที่ต้นทาง ได้แก่ การจัดการขยะ การปลูกฝังจิตสำนึก และการสร้างความตระหนักให้ภาคสังคม ช่วงท้ายของกิจกรรม ดร.พิศิษฐ์ คำหน่อแก้ว ผู้อำนวยการกลุ่มวิจัยวัสดุผสมและกระบวนการนาโน ศูนย์นาโนเทค ได้กล่าวสรุปและขอบคุณผู้เข้าร่วมกิจกรรมในฐานะหัวหน้าคณะจัดงานสัมมนาในครั้งนี้ ซึ่งได้รับความสนใจ มีผู้เข้าร่วมสัมมนาทั้งในห้องประชุมและระบบออนไลน์ ประมาณ 200 คน

การสัมมนาในครั้งนี้ มุ่งเน้นให้เกิดการพัฒนาระบบตรวจวัดไมโครพลาสติกที่แม่นยำ มีมาตรฐาน ตอบโจทย์ทิศทางการกำกับดูแลของหน่วยงานภาครัฐในการจัดการไมโครพลาสติก และยกระดับแพลตฟอร์มการวิจัยพัฒนาสู่การบริการและผลิตภัณฑ์ รวมทั้งส่งเสริมภาคอุตสาหกรรมไทยในการรับมือกับนโยบายด้านสิ่งแวดล้อม โดยคาดว่าจะเกิดความร่วมมือและแพลตฟอร์มด้านการวิจัยพัฒนาและตรวจวัดไมโครพลาสติกอย่างเป็นรูปธรรมต่อไป

#สวทช #NSTDA #สร้างชาติด้วยวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยี #นาโนเทค #NANOTEC #ไมโครพลาสติก #Microplastic#NAC2026

The post สัมมนา ถอดรหัสวิกฤตไมโครพลาสติกไทย: ตรวจวัดให้ชัด จัดการให้จริง เจาะลึกสถานการณ์ ผลกระทบสู่มาตรฐานการตรวจวัดแห่งอนาคต ในประชุมประจำปี NAC2026 appeared first on ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ.

วันที่ 27 เมษายน 2569 ณ อุทยานวิทยาศาสตร์ประเทศไทย – กระทรวงการอุดมศึกษา วิทยาศาสตร์ วิจัยและนวัตกรรม (อว.) โดย ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ (นาโนเทค) สำนักงานพัฒนาวิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีแห่งชาติ (สวทช.) และกรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข ลงนามบันทึกข้อตกลงความร่วมมือ (MOU) ว่าด้วยการพัฒนาคุณภาพการผลิตน้ำประปาหมู่บ้านขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นและการเสริมสร้างศักยภาพทางห้องปฏิบัติการด้วยนาโนเทคโนโลยี หวังผลักดันในระดับนโยบายจนถึงระดับปฏิบัติอย่างเป็นรูปธรรมร่วมกับศูนย์อนามัยในพื้นที่ ร่วมยกระดับคุณภาพน้ำประปาหมู่บ้าน เพิ่มการเข้าถึงน้ำสะอาด 25,000 ครัวเรือน มุ่งสู่เป้าหมายน้ำดื่มสะอาดอย่างยั่งยืน (SDG6) ในปี 2573

ดร.ภญ. อุรชา รักษ์ตานนท์ชัย ผู้อำนวยการ ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ (นาโนเทค) สวทช. กล่าวว่า น้ำสะอาดเป็นเป้าหมายสำคัญสำหรับประชาชนทุกคน นาโนเทค สวทช. เอง เป็นทั้งหน่วยงานวิจัยและหน่วยงานวิชาการด้านวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรมสามารถทำงานร่วมกับหน่วยงานต่าง ๆ โดยนาโนเทคโนโลยี เป็นหนึ่งในเทคโนโลยีที่มีบทบาทสำคัญในการใช้แก้ไขปัญหาการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำทั้งมิติปริมาณน้ำและคุณภาพน้ำ หนึ่งในพันธมิตรสำคัญคือ กรมอนามัย กระทรวงสาธารณสุข ที่ดูแลด้านนโยบาย มาตรการ และแนวทางการดำเนินงานด้านสุขาภิบาลน้ำ ร่วมกับภาคีเครือข่ายทุกระดับ

“การลงนามความร่วมมือในครั้งนี้ มีเป้าหมายสำคัญในการร่วมกันนำ วทน. ต่อยอดใช้งานเพื่อพัฒนามาตรฐานคุณภาพการผลิตน้ำประปาหมู่บ้านหรือระบบประปาที่ดูแลโดยองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น เพิ่มการเข้าถึงน้ำดื่มสะอาดที่ได้มาตรฐานน้ำประปาสำหรับชุมชน ผลักดันในระดับนโยบายจนถึงระดับปฏิบัติด้วยการใช้นาโนเทคโนโลยีอย่างเป็นรูปธรรม โดยนาโนเทคดำเนินการรผ่านยุทธศาสตร์การขับเคลื่อนงานวิจัย ภายใต้ SF น้ำและสิ่งแวดล้อม เพื่อสร้างความตระหนักรู้ให้ชุมชนหรือองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในการตรวจวัดและปรับปรุงคุณภาพน้ำ รวมทั้งองค์กรผู้ใช้น้ำในการจัดการน้ำอุปโภคและบริโภคด้วยนวัตกรรมตรวจวัดและปรับปรุงคุณภาพน้ำโดยอาศัยองค์ความรู้จากการวิจัยและพัฒนา” ดร.ภญ. อุรชากล่าว

นายแพทย์นเรศฤทธิ์ ขัดธะสีมา รองอธิบดีกรมอนามัย กล่าวว่า จากข้อมูลเฝ้าระวังคุณภาพนํ้าประปาหมู่บ้าน ปี2568 โดย กรมอนามัย จากพื้นที่เฝ้าระวัง 4,873 แห่งใน 76 จังหวัดทั่วประเทศ พบว่า 90.5% ของระบบประปาหมู่บ้านไม่ผ่านเกณฑ์ โดยมีข้อจำกัดจาก 4 ปัจจัยสำคัญคือ โครงสร้างพื้นฐาน เช่น ปั๊ม วาล์ว ท่อส่งน้ำที่ชำรุด เก่า รั่วซึม และมีตะกรันสะสม, กระบวนการผลิต ซึ่งระบบการฆ่าเชื้อโรคขาดประสิทธิภาพ การใช้สารเคมีไม่ถูกต้องหรือไม่เพียงพอ, ทรัพยากรบุคคล โดยผู้ดูแลระบบประปาขาดความรู้ ทักษะเฉพาะทางและแรงจูงใจในการปฏิบัติงาน และงบประมาณ ที่ไม่เพียงพอสำหรับการบำรุงรักษาเชิงป้องกัน ชี้ให้เห็นวิกฤตคุณภาพน้ำประปาหมู่บ้าน ที่ส่งผลต่อคุณภาพชีวิต

“จุดหมายปลายทางที่ตั้งเป้าไว้คือ การสร้างน้ำประปาหมู่บ้านสะอาด น้ำประปาดื่มได้ เพื่อคุณภาพชีวิตที่ของทุกคน ผ่านการสร้างความร่วมมือระหว่าง 2 หน่วยงานในด้านวิชาการ วิจัย พัฒนา และกิจกรรมในการขับเคลื่อนการดำเนินงานพัฒนาระบบจัดการคุณภาพน้ำประปาหมู่บ้าน ร่วมกันผลักดันในระดับนโยบายจนถึงระดับปฏิบัติด้วยการใช้นาโนเทคโนโลยีอย่างเป็นรูปธรรม สอดรับกับทิศทางของกรมอนามัยในการขับเคลื่อน ‘ประปาหมู่บ้านสะอาด 3C’ หรือระบบผลิตน้ำประปาหมู่บ้านสะอาดด้วยหลักการ 3C – Clear คือ เคลียร์ระบบประปาให้สะอาดด้วยหลักการ 5 ส. ให้ผ่านเกณฑ์มาตรฐานระดับดีขึ้นไป, Clean คือ คลีนน้ำให้ใสสะอาด ไม่ขุ่น ไม่มีสีและเชื้อโรค และผ่านเกณฑ์ครบทั้ง 21 พารามิตอร์ และ Chlorine เป็นการฆ่าเชื้อโรคด้วยคลอรีน โดยปัจจุบัน ผ่านการรับรองแล้ว 761 แห่งทั่วประเทศ ช่วยให้ประชาชนเข้าถึงน้ำประปาสะอาดมากกว่า 247,000 ครัวเรือน” รองอธิบดีกรมอนามัย กล่าวพร้อมชี้ว่า จากความร่วมมือนี้จะเป็นการขับเคลื่อน “1 อำเภอ 1 ระบบประปา 3C” เพื่อให้มีระบบประปาหมู่บ้านสะอาด 3Cกระจายครอบคลุมทุกอำเภอทั่วประเทศ

ความร่วมมือกับกรมอนามัยในครั้งนี้ เป็นการบูรณาการงานวิจัยและพัฒนาด้านการบริหารจัดการน้ำของนาโนเทค ภายใต้โครงการคลินิกน้ำเพื่อชุมชน โดย ดร. ณัฏฐพร พิมพะ ผู้อำนวยการกลุ่มวิจัยการเร่งปฏิกิริยา การดูดซับ และการคำนวณระดับนาโน (NCAS) และ ดร. วีรกัญญา มณีประกรณ์ ผู้อำนวยการกลุ่มวิจัยวัสดุตอบสนองและเซ็นเซอร์ระดับนาโน (RMNS) เพื่อแก้ปัญหาแหล่งนํ้าดิบ ไม่ว่าจะเป็นเรื่องของความขุ่น สารหนู และโลหะหนักต่าง ๆ ด้วยการเลือกใช้เทคโนโลยีที่เหมาะสมกับบริบทของพื้นที่ และเน้นการมีส่วนร่วมของชุมชนเพื่อให้เกิดความยั่งยืน เน้นบทบาท การเป็นพี่เลี้ยง โดยชุมชนเป็นเจ้าของ และท้องถิ่นเป็นผู้สนับสนุน

นวัตกรรมที่สามารถนำไปประยุกต์ใช้ แบ่งออกเป็น 2 ส่วนคือ เทคโนโลยีชุดตรวจติดตามคุณภาพน้ำ ได้แก่ เทคโนโลยีตรวจติดตามสารเคมีในน้ำ (ChemSense) สำหรับตรวจหา แมงกานีส ฟลูออไรด์ ทองแดง คลอรีน อะลูมิเนียม เป็นต้น เทคโนโลยีตรวจติดตามโลหะหนักในน้ำ (MSense) ได้แก่ สารหนู ตะกั่ว ปรอท แคดเมียม เป็นต้น โดยจะมีการนำร่องใช้ร่วมกับศูนย์อนามัยในเชิงพื้นที่จังหวัดลพบุรี ศรีสะเกษ ลำพูน และสงขลา

และเทคโนโลยีการปรับปรุงคุณภาพน้ำในกระบวนการผลิตน้ำประปาหมู่บ้าน ได้แก่ อุปกรณ์ภาคสนามสำหรับควบคุมคุณภาพการผลิตน้ำประปา ได้แก่ กระบอกวัดความขุ่นชนิดแผ่นสังเกตุเคลื่อนที่ และอุปกรณ์ทดสอบการตกตะกอนทางเคมีของน้ำชนิดกวนด้วยแม่เหล็กแบบสองความเร็วสำหรับปรับปรุงคุณภาพน้ำ (Mobile Jar Test) เพื่อใช้หาปริมาณสารส้มที่เหมาะสมในการแก้ปัญหาความขุ่นและสารแขวนลอย ป้องกันการเติมสารเคมีมากเกินความจำเป็น ซึ่งช่วยลดต้นทุนและทรัพยากร ช่วยกำจัดความขุ่น สี และสารแขวนลอย (เช่น ตะกอนเหล็ก) ได้อย่างมีประสิทธิภาพมากขึ้น ทำให้น้ำใสและสะอาดตามเกณฑ์ และวัสดุกรองสารหนูที่พัฒนาจากทรัพยากรในพื้นที่ตามหลักเศรษฐกิจหมุนเวียน ใช้วิธีการแก้ปัญหาโดยใช้ธรรมชาติเป็นฐาน โดยทั่วไปถ่านชีวภาพไม่สามารถดูดซับสารหนูได้ จึงใช้นวัตกรรมการดัดแปรพื้นผิวถ่านชีวภาพเพื่อเพิ่มประสิทธิภาพการดูดซับสารหนูในน้ำ เปลี่ยนถ่านชีวภาพทั่วไปในท้องถิ่นให้เป็นวัสดุกรองสารหนูได้ ซึ่งมีการนำร่องใช้ในพื้นที่จังหวัดเชียงราย

ความร่วมมือระหว่าง 2 หน่วยงานในครั้งนี้ เป็นจุดเริ่มต้นของการเปลี่ยนแปลงเชิงระบบ ให้ประชาชนชุมชนและท้องถิ่นได้รับ “น้ำสะอาดที่ได้มาตรฐาน” จากการนำองค์ความรู้จากวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยี และนวัตกรรม สนับสนุนโครงการเสริมสร้างศักยภาพการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำด้วยวิทยาศาสตร์ เทคโนโลยีและนวัตกรรม ภายในแผนงานบูรณาการบริหารจัดการทรัพยากรน้ำ ประจำปีงบประมาณ พ.ศ. 2569 เป้าหมายเพิ่มการเข้าถึงน้ำสะอาด 25,000 ครัวเรือน เพื่อยกระดับระบบบริการสาธารณะขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นพัฒนาคุณภาพชีวิต และส่งผลกระทบเชิงบวกต่อสังคมและเศรษฐกิจของประเทศต่อไป

The post สวทช. โดยนาโนเทค จับมือกรมอนามัย สธ. ใช้ วทน. ยกระดับคุณภาพน้ำประปาหมู่บ้าน appeared first on ศูนย์นาโนเทคโนโลยีแห่งชาติ.